طبقهبندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پرندگان
راسته: گنجشکسانان
خانواده: Estrildidae
سرده: Taeniopygia
نام علمی : Taeniopygia guttata
فنچ راه راه
پرندهای از گونه سهره میباشد که بومی استرالیا و نواحی در اروپا است. همچنین این پرنده را میشود در اندونزی و تیمور شرقی بصورت بومی و در آمریکا ٬ پرتغال و پورتوریکو بصورت رها سازی شده یافت. این پرنده در دشتهای باز با درخت و درختچههای پراکنده زیست میکنند. اما با مزاحمتهای انسان نیز کنار آمده و حتی در جاهایی که زیستگاهشان از بین میرود و جای آن را ساختههای دست بشر میگیرد نیز به زندگی ادامه میدهد. این پرنده شامل انواع گوناگونی است که توسط محقیقن ژنتیک یا تکثیر آن توسط دوستدارن این حیوان بوجود آمدند. عمر این پرنده به عوامل محیطی و ژنتیکی آن بسیار وابسته است. معمولا این پرنده در طبیعت بالای ۵ سال و در اسارت بین ۵ تا ۱۰ سال و حداکثر ۱۲ تا ۱۵ سال عمر میکند. آواز و صداها این پرندهها بسیار پر سر و صدا هستند.صدای آنها میتواند یک بییپ یا مییپ بلند باشد و در واقع صدای آنها تعداد کمی از این نوع صدا است.ریتم آواز در نرها پیچیدهتر است٬ و آواز هر نر متفاوت است.هرچند پرندهها صدایشان با دیگر اعضای خانوادهاشان یکسانیهایی دارد.و همه فنچها در یک چهارچوب خاص و یک ریتم خاصی آواز میخوانند.فنچ نر صدایش را با اختلافی کم به پسرش منتقل میکند.آواز تا دوره بلوغ ممکن است تغییر کند اما پس از آن در تمام طول عمر پرنده ثابت باقی میماند.تحقیقات علمی در موسسه «ریکن» در ژاپن اشاره کرده است که آواز خواندن در مادهها در واقع یک پاداش برای هیجان فنچ نر میباشد ٬ و باعث هیجانیتر شدن وی میشود. فنچهای نر توانایی آواز خواندنشان را در دوره بلوغ و زمانی که مادهها هنوز این توانایی را ندارند شروع میکنند.علت این رشد متفاوت٬ جایی در دوران جنینی است که فنچ نر استروژن را تولید میکند ٬ که این هورمون در مغز شبیه تستسترون میشود ٬ که به پیشرفت سیستم اعصاب مورد نیاز برای آواز خواندن میانجامد.صدای آنها با تعداد کمی آواهای درهم شروع میشود.اما آنها دائم سعی و تلاش میکنند آواز خود را با آنچه از صدای پدرشان در خاطرشان مانده تطبیق بدهند ٬ و صدایشان بسرعت تکمیل میشود.در طول این مدت آنها آوازشان را با صداهایی که در اطرافشان میشنوند ٬ تکمیل خواهند کرد.همچنین از صدای آواز سایر نرهای نزدیک خودشان نیز الهام میگیرند. فنچهای نر از صدایشان تا حدودی برای یافتن جفت استفاده میکنند.و برای جفت گیری معمولا از یک صدای منظم بلند استفاده میکنند.همچنین فنچها یک صدای «هیس» در موقعی که قصد دفاع از محدوده خود را دارند از خود تولید میکنند. محبوبیت آنها به خاطر توانایی زیادشان در تولید مثل است و هر کسی میتواند از آنها جوجه بگیرد.و توانایی آنها در زندگی در مناطق خشک.این تواناییها باعث شده که فنچ به عنوان یک پرنده آواز خان خانگی مورد پسند عامه قرار بگیرد.
تغذیه و عادات
فنچ جزو پرندگان دانه خوار است و منقارشان برای پوست کندن دانههای ریز تناسب یافته است.فنچها ارزن را ترجیح میدهند ٬ اما تخم سایر میوهها را نیز میخوردند.همزمان که آنها ارزن را به عنوان غذای اصلی میخورند ٬ از خوردن میوه (خیار ٬ پرتقال ٬ انگور ٬ سیب و ..) ٬ سبزیجات (کاهو ٬ سبزی خوردن و ...) و تخم مرغ(مخصوصا هنگام تخم گذاری) لذت میبرند.آنها همچنین غذاهای زنده مثل کرم ارزن و یا سایر حشرات را نیز دوست دارند.آنها همچنین به شاخه کوچک ارزن نیز علاقمند هستند و یک یا دو پرنده یک شاخه کوچک را در عرض چند روز خواهند خورد.فنچها در خوردن بسیار حریص و شلوغ هستند ٬ مثلا دانهها را به هر سو پخش میکنند.البته این رفتار کمک زیادی به تکثیر دانهها در طبیعت میکند.گذاشتن مقداری خاک در قفس یا ظرف کوچک آب برای استحمام آنها بسیار مفید است و پرندهها خود را در آنها تمیز میکنند. دست آموز کردن معمولا فنچها به شیوه خودشان ترجیح میدهند زندگی کنند.اما به هر حال ممکن است یک فنچ دست آموز هم شود.البته برای اینکه در این کار موفق شویم باید فنچ بسیار جوان باشد و در ضمن جفتی هم برایش فراهم نشود.البته بعضی فنچها هم دیده شدهاند که با آنکه جفت هم برایشان فراهم شده همچنان دست آموز باقی ماندند. (برگرفته از دانشنامه آزاد)
